Ka sorkar ka la shna 400 ki iing ban sah ki longkmie ha Jylla: MR

U Myntri Rangbah ka jylla u Conrad K. Sangma kum u kongsan hynne ka sngi ula iashim bynta ha ka jingrakhe ia ka Jubili Rupa jong ka Women for Integrated and Sustainable Empowerment (WISE) kaba la pynlong ha St. Mary’s Higher Secondary School, Laitumkhrah. Ha kane ka jingialang u Myntri Rangbah ula pyllait paidbah ia ka ‘documentary film’ kaba dei ka jingiaid lynti kaba 25 snem jong ka WISE bad la pynkup burom ia ki dkhot jong ka Governing Board, ki nongtrei bad ki volunteer ha ka jingdonlang u MP ka Lok Sabha u Dr. Ricky Andrew J. Syngkon, ka Dr. M.P.R. Lyngdoh kaba long ka dkhot jong ka Governing Board ka WISE, ka Sr. Judith Shadap jong ka RNDM bad kiwei. Ia kane ka jingrakhe la pynlong halor ka phang “Ka jingrakhe ia ka 25 snem ka jingpynkup bor ia ki Longkmie bad ka jingkyntiew ia ka rukom im” Haba ai jingkren u Myntri Rangbah ula iaroh ia ka WISE ia ka jinglah ban shakri ban jam ia mawmer ba 25 snem ia ka imlang sahlang bad ula iaroh ia ki Sister ka RNDM ia ka jingkitkhlieh ban pynkup bor ia ki longkmie.

Ula pynthikna ban bteng ka jingiatreilang bad ka WISE bad pynshlur ia kane ka kynhun ban ithuh halor ka rukom im ban phah ia ka jingtyrwa ban iatreilang. Haba pynpaw ia ka jingsngewnguh ba ula kren shaphang ka jingïakhun pyrshah ïa ka jingïap jong ki longkmie ar met, da kaba khot ïa ka kum ka mishon ba jan bha bad ka dohnud jong u. “Haba nga kum u Myntri Rangbah ha ka sien nyngkong, kawei na ki mat ba la pynkhuslai ia nga, ka dei ka jingkiew ka jingkhlad ki longkmie ba punkhun hapoh Meghalaya. Ka la pynkyndit ia nga namar haba ka kmie ka ialeh ban wanrah ia iwei pat i jingim sha kane ka pyrthei hynrei ka la duh noh ia la ka jingim”. U Conrad ula pynkynmaw don ka por ba ka jingleit kha khun ki kmie ha ki jaka sumar ka long hapoh ka 50% hynrei mynta ka la kiew sha ka 70%. Ban shimkhia ia kane ka mat, ka sorkar ka la sdang ia ka Safe Motherhood Program, ba la tip kum ka ‘Mother Program’ “Ngi peit bniah ia ki longkmie ba punkhun ha jylla”. Kumba 400 tylli ki Safe Motherhood Homes la seng ha kylleng ka jylla ban pynsah ia ki longkmie ba don jingma bad ki nongpeit ki ioh iarap T.500 shisngi.

“Mynta ka sngi, nga sngewkmen ban pyntip ba ka jingïap ki longkmie ka la hiar palat 50% ha kine ki hyniew snem ba la dep,” ula ong, da kaba bynrap ba ka thong jong ka jylla ka kham jngai: “Na ka bynta jong nga, ka thong kam dei ka jingkheiñ kyllum ha ka ri baroh kawei, nga kwah ban poi ha ka kyrdan ba ym don kawei ruh ka longkmie ha Meghalaya ban duh ia ka jingim ha ka por ka khun.”Ula kren ruh halor ki jingeh ka imlang sahlang. “Kam dei tang shaphang ka jingsumar pang, ka dei ruh shaphang ka jinglong jingman ha ka imlang sahlang bad ka ioh ka kot jong ki kmie jong ngi. Bun ki kmie kiba dang samla, ula ong, ki la kha bun ngut ki khun ha ka por ba lyngkot, kaba ktah jur ia ka koit ka khiah. “Ka jingpynkup bor ïa ki kynthei ha ka ioh ka kot bad ka imlang sahlang ka long kaba donkam lada ngi kwah ïa ka koit ka khiah ki kmie bad ka bha miat ka longing”.U la pynshai bniah shaphang ka prokram MOTHER ka sorkar jylla ban wanrah ka jingkylla ha ka koit ka khiah, pule puthi, ka roi ka par ha nongkyndong bad ka imlang sahlang na bynta ka bha ka miat ki kynthei bad ki khynnah. “Ha u snem 2018, ngi la don kumba 5,000 tylli ki SHG ha Meghalaya. Mynta, ngi don haduh 55,000 tylli bad ka jingiarap pisa ka la kiew na ka T.40 klur sha ka T.1,100 klur.U la pynpaw ba la mang kyrpang 50% na baroh ki Village Employment Council na bynta ki kynthei bad palat 3,000 tylli ki VEC mynta la ialam da ki kynthei ha Jylla.