Iaroh ia ka jingpynneh ki rukom treikam barim ki bym ktah ia ka mariang

Ka Myntri pla tyngka ka sorkar pdeng ka Nirmala Sitharaman mynta ka sngi ka la leit jngoh ia ka jingkiengjri ba pawnam ha shnong Siej, East Khasi Hills District. Ha kane ka jingleit jngoh ka Myntri ka la ïakren bad ki rangbah shnong, ki nongïalam shnong bad ki nongïoh jingmyntoi na ka prokram Payment for Ecosystem Services kaba long ka sienjam ba la kyrshan da ka World Bank, KFW bad ka ADB ban sngewthuh kumno ki jaidbynriew riewlum ki pynneh pynsah bad pynthymmai ïa ki rukom treikam ba la rim ki longshwa bym ktah ia ka mariang. Haba ai jingkren ka Sitharaman ka la pynpaw ka jingsngewnguh ba khraw ïa ka jingstad tynrai kiba la pynneh pynsah pateng la pateng ha ka jylla Meghalaya. “Nga ai khublei ïa ka shnong baroh kawei kaba la bat ïa ka jingngeit ban im ha kane ka mariang kaba jyrngam. La palat shispah snem, phi la pynneh ïa ka kolshor ban burom ïa ka mariang bad kyntiew ïa ka jingïaid lynti hapdeng bun ki jingeh, wat ban wad ki lad ki lynti ban pynïasoh sha shiliang ki wah khlem da pynkheiñ ïa ki dieng kiba im,” ka la ong. Haba pynpaw ïa ka jinglong kyrpang ki jingkiengjri ka la ong, “Ha ka por ba ka pyrthei ka wad ïa ki lad ki lynti kiba lah ban iaineh, ki briew jong ka shnong Siej ki la pyni ïa kaei kaba lah ban long lyngba ki rukom treikam kiba suk, kiba ïa dei bad ka mariang. Phi la shem ïa ka lad ban im ban ïaid bad ban roi khlem da pynsniew ïa ki sawdong sawkun jong phi. Ka long kaba phylla kumno ki rukom pynbeit jong ki trai ri trai muluk kiba long kum ki nuksa ha ka pyrthei.”

Ka Sitharaman ka la ai khublei ruh ïa ki jingpyrshang ba dang ïaid shakhmat ba la ïalam da ki nongshong shnong ban buh jingthoh bad ioh ïa ka kyrdan UNESCO heritage na ka bynta ki jingkiengjri.”Ka jingithuh ka dei na ka bynta ban pyni sha ka pyrthei ba phi la leh nyngkong. Ki rukom treikam jong phi kim dei tang kiba treikam, ki long kiba lah ban pynbud lang. Ka jingithuh ha ka pyrthei kan iarap ban pynshlur ia kiwei pat.”Ka la ïaroh ïa ka jingaiti ia ki pateng ïa kane ka bynta jong ka kolshor bad ka la pyni ia ka jingburom jong ka ïa ki rangbah ka shnong kiba la pynneh pynsah ïa kane ka rukom ha ki phew snem.”Kane ka dei ka nuksa ka jingim bad ka mariang bad ban leh ïa kaba bha tam. Nga sngew ba nga long kaba la kyrkhu shisha ban ïakynduh ïa kine ki briew, khamtam eh ïa u rangbah uba la kyntiew ïa kane ka jingkiengjri. Ka dak ka jingpynkhlain sha ki tynrai kam shym la long tang ha shimet ka la long kaba ai mynsiem ia kiwei.”

Ka Myntri kam Pla Tyngka ka la kren ruh shaphang kumno ka jingïatylli ka imlang sahlang bad ka mariang ka pynpaw pyrthei ïa ka jingthmu jong u Myntri Rangbahduh Narendra Modi, uba la ïai bteng ban ïakhun ïa ka rukom im kaba pyrkhat ïa ka mariang. “U Myntri Rangbah duh u ju kyntu ïa ngi ban pdiang ïa ka rukom im kaba ïahap bad ka mariang. Ki jingkiengjri jong ka Jylla Meghalaya ki long ki sakhi ia ka jingïohi jngai ba la dep pynurlong da ki trai ri trai muluk jong ngi,” ka la bynrap. Ka ban jur ïa ka jingkut jingmut ka Sorkar India ban kyrshan ïa ki lad ki lynti ba pynshong nongrim ha ka mariang, ka jingpynneh ba la ïalam da ki paidbah bad ka jingithuh ïa ka jingtip tynrai jong ka India shaphang ka mariang ha ki rynsan kylleng ka pyrthei.