Ka seng ki nongtih bad nongkhaii dewiong ka Jaintia Coal Miner and Dealer Association (JCMDA) kan pynlong da ka Rally paidbah ha ka 7 tarik Iaiong ha Khliehriat East Jaintia Hills ban pynbor ia ka sorkar jylla ban sdang pyntrei noh ia ka jingtih dewiong katkum ka juk stad mynta ne Scientific Mining.Haba kren sha ki lad pathai khubor, u President ka JCMDA u bah Borrin Shadap ula ong ba ka seng ka dawa ba ka Sorkar kan thaw ki lad lynti ban sdang noh ia ka Scientific Mining katkum ka jingiahap ka rukom tih dewiong hapoh ka thain.“Ka jingthmu jong kane ka Rally ka long ban pynbor ia ka sorkar ban thaw ia ki lad ki lynti ban wanrah noh da ka Scientific Mining kaba iahap bad ka rukom long jong ka khyndew ha kitei ki thain,” ula ong.
Katkum ka jingong ki nongialam ka seng, ka Open Cast Mining (OCM) kam lah ban urlong hapoh Jaintia Hills ne hapoh ka Jylla namar ki briew ha kane ka thain, ki don ia ka par dewiong kaba heh duh ka long tang kumba 2-5 hectare ym don uba lah ban don ka jaka haduh da ki spah akar kumba bthah ka Sorkar Pdeng.“Kane ka OCM kan ym lah ban urlong ha kane jylla bad kane kan ktah ia ka jinglut bad kan ktah ruh ia ka mariang namar ba ki hap ban hiar shapoh kumba 100 meter bad ki sa hap ban iaid ban sei ia u dewiong,” ong u bah Shadap bad bynrap, “Ngi donkam ia ki ain ba ia hap bad ka rukom tih dewiong hapoh East Jaintia Hills bad ka Jylla Meghalaya baroh kawei.” Ha kajuh ka por la dawa na ka sorkar ban thaw committee ban jurip ia ki jaka khamtam kito ba don par dewiong ban ioh shna ia ki Standard Operating Procedures (SOP) ban sdang noh ka jingtih dewiong.
Na ka liang ka seng ka seng ka la iawer ia baroh ia ki nongtrei dewiong kiba shah ktah na ka jingkhang ban tih dewiong ban wan sha ka Rally khnang ban iathir sani bad ki lad lynti ban pynbor iaka sorkar jylla ban thaw ki ain ba biang ban sdang noh ka jingtih dewiong hapoh Jaintia Hills.La ong ba ka jingtih dewiong ha kitei ki thain, ka la sdang naduh ki snem 1970 bad mynta ka la iaid kumba 50 snem, hynrei kynsan kynsan ha u 2014 la wan ka jingkhang ia ka jingtih dewiong.Ki la pynpaw ba ki shem jingeh ha ki 12-13 snem ban kyrshan ia ka iing ka sem ha kaba bun ki khun ki kti kiba dei ban bteng ban phah skul la hap ban pynsahngeh noh namar ka kamai kajih ka la ktah. “Bun ki briew kumba 90 percent ki im ja na ka kam tih deiwong ha kane ka thain,” ula ong.
