T.344.4 klur mang ka sorkar ban iada ki tyllong um ka Wah Umiew bad Ganol“Ka project ban myntoi ki nongshong shnong”

U Myntri Rangbah ka Jylla u Conrad K Sangma hynne ka sngi ula ong ba ka Catchment Area Portection Act ka Jylla ba la pynlong aiñ la palat 35 snem mynta, ha ka sien ba nyngkong lah pyntreikam da ka jingiasoi ia ka MoU bad ki shnong ban iada ia ki tyllong um ne Catchment Area ka Wah Umiew bad wah Ganol ha Garo Hills.
Haba kren ha ka jingia-lang ka Integrated Partner’s Support and Engagement Programme ha Tura, u Myntri Rangbah u la pyn-paw ba watla ka aiñ iada ia ki Catchment
Area ka la don da ki phew snem, ka donkam ia ka jingsngewthuh bad ka jingbit jong ki Shnong ki Thaw ba kan treikam, ka lynti ka bym shym la lah pynurlong naduh u snem 1990.
U la ong ba ka jingiasoi MoU mynta ka sngi ka dei ka jingjop ba kongsan ban sah khana pateng da ka jingwan shakhmat ki shnong ki thaw ban iatreilang bad ka sorkar ban iada ia ki Catchment Area ba kongsan.
U la bynrap haba shim ia kane ka jingiasoi MoU kum ka kam ba kongsan ha ka jingiakhun ka Meghalaya ia ka jingkylla ka suin bneng, haba khmih ia ka rekod ka Jylla ba jan kot 50% na ka jingioh ia u slap ba jur hapoh ka ri bad kaba la iasakhi ia ki jingktah jong ka jingkylla ka mariang.
Ia kane ka MoU la pynshong nongrim ha ka MegARISE programme, kaba bynshet ia ka jingkitkhlieh ban pynneh pynsah ia ki khlaw ki btap ha ki shnong. Ka dei ka Externally Aided Project (EAP) ba la bei tyngka da ka kfw German Development Bank ha ka jingmang ban pynlut T.344.4 klur, kynthup ka jingiarap song pisa na shabar ba T.277.2 klur bad ka bhah na Jylla ba T.67.2 klur.
Kane ka la sdang treikam ha u Naiwieng, 2022 bad yn pyniaid haduh u Naiwieng 2029. Ka project ka kynthup ia artylli ki Catchment kiba kongsan, kata ka wah Umiew Catchment kaba dei ka tyllong umbam umdih ka Shillong Water Supply scheme bad ka Ganol Catchment ban weng ia ka jingkyrduh um ha Tura.
Ka jingheh jong ka jaka ban pyntrei ia ka project ka long 52,198 hektar ha ki 77 tylli ki micro watershed bad 226 tylli ki shnong. Ka Ganol Catchment marwei ka long haduh 39,714 hektar ha ki 64 tylli ki micro watershed bad 132 tylli ki shnong, kaba long haduh 76% ka jaka baroh lang ban pyntrei ia ka project, kaba kdup ia 4 tylli ki Block-Rongram bad Selsella ha West Garo Hills, Rerapara ha South West Garo Hills bad Samanda ha East Garo Hills.
Ula pyniasnoh ia ka project ban pynbiang ia ka jingdonkam um ha Tura, haba pynpaw ba ka jingiada ia ka Ganol Catchment ka kyrshan ia ka Greater Tura Water Supply Scheme ba T.398 klur.
U Myntri Rangbah ula pyllait ruh ia ka Installment ba nyngkong jong ka FOCUS Plus 2026, da kaba phah mar T.2500 sha ki 1,14,000 ngut ki nongioh bynta ha baroh ka Jylla, kaba kot haduh T.28 klur. Kane ka kynthup ia 1,04,000 ki nongioh bynta kiba la don lypa bad 10,000 kiba dang shu register thymmai bad ula aiti ruh ia ka MegARISE Community Award bad pyllait ia ka kali AGEY na bynta ki SHG hapoh ka MSRLS.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *