Ki jaka baitynnad ha Jylla ki don ha Shnong Jatah bad Syntung: ong Myntri Rangbah

Kum shibynta ban ioh ia ki jingtip bad ban sngewthuh ia ki jingeh jong ki paidbah, u Myntri Rangbah ka jylla u Conrad K Sangma hynne ka sngi Balang ula leit jngoh ia ka shnong Jatah bad Syntung kiba hap ha ka Mawkynrew Block, East Khasi Hills. Ha katei ka jingleit jngoh ia ka shnong Jatah, ula iakren bad ki nongioh jingmyntoi na ka Jatah Nongklyer Integrated Village Cooperative Society (IVCS) bad ia ki dkhot jong ki Self Help Groups (SHG). Kine kila pynpaw hakhmat jong u Myntri Rangbah ia ka jingshem ka jongki ha ka jingiaid lynti ban kiew shaphrang ha ka ioh ka kot ka lyngba ki lad bapher kaba la plie lynti ia ki ban kamai kajih. Kila kyrpad ruh ia u Myntri Rangbah ban ban buh iaka Processing Unit khnang ba kin lah ban pyniaid iew ia ki mar ki jongki. U Myntri Rangbah ula iakren bad ki nongshong shnong bad ki nongialam shnong ha kaba iadei bad ki jingshimkhia ka sorkar ban kyntiew ia ka roi ka par.  “Ngi kwah ba ki shnong ki thaw ki jong ngi kin shah kynthup lang ha ki khana jop jong ka jingkiew shaphrang jong ka Meghalaya, kumta ngi la shim ia kiba bun ki sienjam khamtam eh ha ki thain nongyndong da kaba phaikhmat sha ki kynthei, ki samla bad khamtam eh ia ki nongrep. Ngi kwah ba man la ki bynta jong ka imlang sahlang kin donbynta haba ka Meghalaya ka dang jam shaphrang” ula ong.

Ula kubur ia ka jingdonbynta lang jong ki dorbar, SHG, IVCS bad kiwei kiwei bad ula ong ba ka roi ka par kadei ban poi sha ki jaka kiba don ha kyndong eh.“Ka jingshim lang ia ka jingkitkhlieh jong baroh kiba donbynta lang kan pynthikna ba ngin tei ia ka imlang sahlang kaba khlain bad kaba shaniah halade” ula ong.Ula pynshlur ia ki samla bad ia ki longkmie ba kin iashimbynta pura ha ki sienjam kiba iadei bad ka imlang sahlang ba ban sngewtrai ia ki projek.Ula iaroh ia ka jingshimkhia jong ka Jatah IVCS bad ula ong ba ka ioh ka kot ha ki thain nongkyndong ka lah ban kiew shaphrang lyngba ka jingshimkhia ha kaba iadei bad ka kam jngohkai, ka rep ka riang bad ka jingsengkam lajong. “Ka thong jong ngi kam dei eh tang ban shu thaw ne shna ia ki jingtei hynrei ban tei ruh ïa ki jaka treikam kiba lah ban pynneh pynsah ïa ki jingkamai jong ki pateng ban dang wan. Ka bynta jong ki SHG, ki IVCS bad ki shnong ki thaw ha kane ka bynta ka long kaba kongsan bha”. Ha ka shnong Syntung, ki nongshong shnong kila pdiang sngewbha ia u da ka jingrwai kiba sngewtynnad bad la ialam ruh ban leit peitkai ia ka Kshaid Wah Rishi. Ka jingitynnad jong ka jaka ryngkat bad ka um kaba khuid bha kaba la pynlong ia u Myntri Rangbah ka Jylla ban ialeh sngewbha lang bad katei ka kynhun ki nongtem nongput.

Da ka jingsngewtynnad ia ka jingpynmih ia ka sur kaba sngewtynnad na ki jingtem ia ki Guitar, Violin, ki Ksing bad ki Mandolin, u Myntri Rangbah ula pynbna ia ka pisa kaba T.5 lak ban thied ia ki tiar tem kiba thymmai.“Ka jingtem jingput kam dei tang ka kolshor hynrei kadei ka jingithuh, kadei ka jingpynsngew bad ka lah ban long ruh kum ka kam ban kamai. Nga sngew sarong ban long u dkhot jong kane ka kynhun mynta ka sngi,” ula ong ryngkat bad ka phuh samrkhie.Ula leit jngoh ruh ia ka jaka thung soh shan ne Strawberry ha ka shnong Syntung bad iakren bad ki nongioh jingmyntoi. Kila don 115 ngut ki nongïoh jingmyntoi ha ka shnong, kiba pynmih ïa ki soh shan kiba bha tam ha ka ri. Ha ka jylla, baroh ka don 132 hektar ka jaka kaba rep ia u soh shan bad kane kala saphriang ha ki thain bapher bad ka jingpynmih ka long haduh 10 MT shi snem. Ka jingmih jong ka Meghalaya ka long kumba 4.26 percent na ka jingpynmih ha ka ri baroh kawei. Hapoh ka shnong Syntung, u Myntri Rangbah ula iakren bad ki nongshong shnong bad ki nongioh jingmyntoi na ki skhim bapher bad ula pyntip ha ka jingialang shaphang ka CM-Assure, ka prokram kaba shimkhia ia ka jingkylla jong ka dor ka mur ha ki iew kaba buh jingma ia ka jingshngain jong ka kamai kajih jong ki nongrep.

Baroh ar tylli kitei ki shnong ki dei kiba rep synsar. Haba iohsngew ia ki jingeh kaba mad da ki kynhun bad ki riewshimet, ula pynbna ia ka T. 5 lak na ka bynta ban tei ia ka ophis jong ka SHG ha katei ka shnong. “Dei ban don ia ka jaka treikam kaba khlain jong ka imlang sahlang ban pynkupbor ia ki briew, khamtam ia ki kynthei bad ban iarap lem ia ki ban ioh ia ki jingshakri ha ka liang ka pisa ka tyngka, ki jinghikai bad ka iew ka hat,” ula bynrap. Hadien kane, u Myntri Rangbah ula leit jurip ia ka Syntung Sub-Center bad pynpaw ia ka jingsngewkmen ia ki kam kiba la leh da ki nongtrei ka koit ka khiah ha ki jaka kiba don ha kyndong kynshrot bad ula pyntip ruh, ba ka sorkar ka thmu ban kyntiew noh ïa ki jingtei ha ka koit ka khiah bad ban pynbiang ïa ki jaka sah na ka bynta ki nongtrei ka tnad ka koit ka khiah. U Myntri Rangbah ula leit jurip ruh ïa ka madan ïalehkai football ha Syntung bad ia ka Syntung Upper Primary School, kaba don mynta 151 ngut ki khynnah skul bad 8 ngut ki nonghikai. Ula ïakynduh ia ki khynnah skul bad ia ki nonghikai bad ula ai khublei ïa ka jingtrei shitom jong ka skul ban ai ïa ka jinghikai kaba paka bad ula pynbna ia ka song pisa kaba T. 3 lak lyngba ka Chief Minister’s Special Development Fund (CMSDF) ban thied ia ki tiar tem bad ula kular ruh ban ai ka jingkyrshan ban pynbha ruh ia ki jingtei.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *