Ka Meghalaya ka don ha kyrdan baar ka jingkiew ha ri India:Myntri Rangbah

Ka Meghalaya ka don ha kyrdan ba ar na ki jylla ba la kiew stet ha ka Ri, kata hadien ka jylla Tamil Nadu kaba wan nyngkong mynta ha ka roi ka par, ong u Myntri Rangbah ka jylla u Conrad Sangma. Ia kane ula kren ha ka jingialang paidbah hynnin ka sngi rakhe burom ia ka jingioh laituid ka ri India hynnin ka sngi Thohdieng ha JN Stadium Polo, Shillong haba ki paidbah da ki hajar ki la sakhi lang ia kane ka sngi bad la pynphuh pynphieng da ka jingshim bynta ki khynnah skul, ki pulit bad kiwei ban pyni ia ka sap ka phong da ki jingrwai, jingtem bad kiwei ban pynlong ia ka prokram kaba jop.  U Myntri Rangbah ula ong, ka jingkiew jong ngi ha u snem 2024-25 ka long haduh 9.66%, kaba long ar shah ïa ka jingkiew 5.1% ka jylla ha u snem 2018 ha ka por ba ka sorkar MDA ka wan ha ka bor. “Nga sngew sarong ban pyntip ba ka Meghalaya ka dei ka jylla ha ka ri kaba la ïoh jingkiew ba ïaid shakhmat kumba 10% ha ki 3 snem wat hadien hapdeng ka jinglynshop ka khlam COVID”.

Ula ong ka dei ka jingjop kaba baroh ngi dei ban sngew sarong kumno ka jylla Meghalaya ka kiew na ka 5% sha ka 10%. Ka jingkiew ka jylla ha u snem 2015-16 ka long tang 2%, ha u 2016-17 ka long 5%, ha u 2017-18 ka long 4%, ha u 2018-19 ka long 5% bad ha u snem 2019-20 ka long 5%. Haba nujor ka jingkiew ha u snem 2022-23 ka long 10%, ha u snem 2023-24 ka long 11%, bad ha u snem 2024-25 ka long 10%. Kane ka jingjop ka dei ka jingtrei shitom ka sorkar ha kine ki khyndiat snem, bad ka jingtrei shitom jong ka sorkar. “Ka sorkar Meghalaya ka la buh thong baheh ban kyntiew palat ar shah ia ka GDP jong ka jylla sha ka T.1,40,000 klur ha ki hynriew snem shiteng ban wan bad ban pynlong ia ka Meghalaya kawei na ki 10 tylli ki jylla ba hakhlieh duh ha ka Ri ha u snem 2032” la ong u Conrad bad bynrap ngi don hapdeng ka jingïaid lynti ba 15 snem, naduh u snem 2018 haduh u snem 2032, ha kaba ngin rakhe ïa ka jingdap 60 snem ka jingioh jylla”.

Ha u snem 2018, ka GDP ka long hapoh T.30,000 klur. Ha ki hynniew snem shiteng, ngi la pynkiew ar shah ia ka GDP sha ka T.59,626 klur. Ha ki hynniew snem shiteng ban wan, ngin pynkiew palat ar shah ia ka GDP na ka T.60,000 klur sha T.1,40,000 klur tyngka.“Ka jingkiew ka GDP kan wanrah ïa ki kam ba kham bun na ka bynta ki samla ki lad ki lynti ban iarap ia ki nongshong shnong, bad kan pynlong ïa ka Meghalaya kawei na ki 10 tylli ki jylla ba hakhmat eh ha ka ri. Kane ka dei ka Vision 2032 jong ngi, bad ka sorkar ka ïaleh katba lah ban pynurlong ïa kane ka jingangnud,” u la bynrap.