Lum u Bah Martle ia ka jngialang PAC ban iathir ia ka jingkordor ka synshar paidbah

U MDC barim ka Mawkynrew konstwiensi u bah Martle N Mukhim hynne ka sngi ula lum ia ka jingialang ka Political Affairs Committee (PAC) ka Mawkynrew na bynta ban iathir ia ka jingkordor ka synshar paidbah ha kane ka ri bad ka jylla.

Ha kane ka jingialang, la wan iashim bynta ki riew rangbah ka thain Mawkynrew kiba sngewkhia ia ka jinglong jingman ka synshar khadar ha kine ki sngi.

Ha ka jingialang kaba la long ha dorbar hall ha Maw u Sam, u bah Martle ula ong ba ka daw kaba la pyllong ban thaw ia kane ka PAC ka dei namar ba katba shaba leit kat shaba phai, la ha iew ha hat, ha lynti syngkien, ka dap tang ka jinglynga ka pisa jong u paidbah namar ba kane ka mih ka dei namar bym khein snep shuh ia ka dor jong ka synshar paidbah.

U bah Martle ula ong ba lada ki paidbah kim kyndit bad shim khia, kan poi ka por ba lada jaw ummat ruh kam myntoi kam poi shuh shano shano jong ka jaitbynriew bad u la ong ba kumba la thoh ha ka bible ba u Blei u long uba donbor ha kiei kiei baroh hynrei ia tyngkhuh bad u soitan.

“Ka jinghiar ka synshar paidbah ka dei namar ba ki paidbah kim pylleit jingmut ia ka jingkordor jong ka synshar paidbah. Dei na kane ka daw ba ngi iasah khynnah khyllung bad kan sa poi ka por ba ngin sa jaw ummat, lada ka jaidbynriew kam kyndit thiah,” ong u bah Martle.

Ula ong ba donkam ban pynbha ia ka synshar paidbah ban tei ia ka longbriew manbriew da kaba sneng ia ki khun ki kti ki para marjan ba kin jied ia u nongmihkhmat lyngba ka jingtip briew tip blei, lyngba ka jingpynshong nongrim ia ka synshar paidbah. U la bynrap, “Ngin jied ia u nongmihkhmat uban im sngi ban kit ia ka ri ym ia u marwei arngut hynrei uban pyrkhat ban saindur bad ban pyntyllun ia ki kam ba hakhmat ha ka ri la ka long ha ka imlang sahlang ne ha kano ka dur.”

Ula pynpaw ka jingsngewkhia ba ka jaidbynriew nalor ba ka rit paid nalor ka duk bad ka sahdien. Lada hiar sa ka synshar paidbah, yn sa shah kyrdem kumba kyrdem u briew ia u wieh, ha kiwei pat ka jaidbynriew.

Katba na ka liang jong u Babu Kular Khongjirem uba dei u nonghikai skul ba rangbah ka KJP Girls Higher Secondary School, Shillong, ula ong ka jingkynsai ka synshar paidbah ka ri Khasi, ka la khring wat ia u Myntri Rangbahduh ka ri barim u Pandit Jawahalar Nehru ban wan iuh kjat haduh Sohra ha ki snem ba la leit bad ula shim bynta ruh ban kup knup haba u iohi ia ki briew ki kup knup na ka jingther u slap.

U babu Kular ula ong ba ym tang u Nehru hynrei u Sardar Valabhai Patel ruh ula wan bad pyrto ba ka synshar paidbah kaba shisha ka dei ha rilum Khasi.

Ula ong ba ka jylla Meghalaya ka la ioh nam kaba pynmih ia ki riew shemphang haba ha u snem 1993 u myntri rangbah barim ka jylla bah BB Lyngdoh ula wanrah ia ka MLA skhim, bad ia kane ka nongmuna la bud ki jylla ka ri India baroh kawei bad kumjuh ka Parliament ka ri India ka la wanrah da ka MP scheme kaba treikam haduh mynta.

Ha kajuh ka por, ula pynshai halor ka jingdonbor u paidbah ha ka synshar paidbah namar ba la jied ia ki MP, MLA katkum ka Representation of the People Act, 1951 na ka bynta sans nem.

Ha kajuh ka por, u la ong ba ka ri India ka la wanrah ia ka kyntien secular ne ka jingbym shah niam ha ka por ba long Prime Minister ka Indira Gandhi ban mane laitluid ha ka ri, katba ka sorkar BJP ka la pyrshang ban pynduh ia kane.

Ia kane ka PAC la thaw ha u 2024 na ka bynta ka thong ban long ka shlem jinghikai ia ki paidbah kumno ban jied ia ki nongmihkhmat da ka jingkitkhlieh bad ka jingshisha ban iakhun ia ki jingsniew.

Ha ka jingialang la ioh ruh ia ka jingkren na kiwei kynthup ka report na u General secaretary ka PAC bah Pyntngenlang Lynshing.