Shem jingeh bym lah ki samla pile ka jyll ban iakhun national level: Langkupar War

U Chairman In-charge Social Media jong ka Meghalaya Pradesh Congress Committee (MPCC) u Bah Langkupar War ula ong, ba ka Jylla ka kit ïa ka jingkit ba khia ia ka jingeh ka pule dangle hapoh ka ri India halor ka jingbymlah ki samla trai Jylla ia ki eksamin national level bad ka jingduna ka jingai pisa kaba la ktah ïa ki samla pule hangne, ka jinglut ba kham bun na ka jingleit jingwan hynrei ka jingioh jingkyrshan ka duna. “4,164 ngut ki samla pule na Meghalaya ki la ikhun biang ïa ka eksamin NEET ha kylleng ki 14 tylli ki centre. Ka jylla ka shaniah ha ka Samagra Shiksha ha ka jingkheiñ ba 90:10 bad ka don napdeng ki jylla ba duna tam ki skul ba pyndonkam computer hapoh ka ri India. Ki jingbymlah ki samla ha ki eksamin kyrdan national level” ong u Bah Lang bad kynthoh ka jinglong jingman namar ka eksam NEET-UG 2026 kum ka “dak ym ka jingpang”. Ula kynthoh ka jingpynsangeh bad pynlong biang ïa ka NEET-UG 2026 ha ka 21 tarik Jylliew ha ki 5,440 tylli ki centre na bynta palat 22 lak ngut ki samla pule ka pynpaw ïa ki dak ka jinghiar ka bor synshar ba iadei ban pynlong eksam kaba khuid. “Ka NEET ka rai mano ban long doctor, haba ka lynti jong ka ka shah pynthut, ka jingshaniah ha ka rukom treikam baroh kawei ka shah buh dak jingkylli” ula ong da kaba kdew ïa ki khubor jong ka Reuters ba palat 2 million ngut samla pule ki la mad ïa ka jingeh kaba khraw haba ïakhun ban ïoh ïa jaka pule ha ka jingjop kaba 5-6%.

U nongïalam ka MPCC u la kynthoh iaka jingtreikam jong ka National Testing Agency, da kaba ong ba ka jingshaniah ka la hiar arshah.“Ka NTA ka la kular ban treikam khlem kano kano jingbakla. Ha ka jaka jong kata ngi la ïoh ïa ka jingmih khubor jong ka NEET-UG 2024 kaba ka Supreme Court ka la ong ba kam don jingïakynad bad kumba 155 ngut ki samla ba ïoh jingmyntoi kiba la suba don ka jingle tuh, ka UGC-NET 2024 ka la shah pynkut, pynkynriah noh, ka CUET-UG 2026 ka la shah pynkylla iaka por pynlong eksamin” ula ong. Ula kdew ïa ka jingpeit bniah jong ka ïingbishar ba ha khlieh duh jong u bnai Jymmang 2026 ba ka tnat kam pat ïoh shimkhia naki jingbakla haki por bala leit, bad u la kdew sha ki khubor jong ki lad pathai khubor shaphang ki jingshah kem jong ka CBI kiba kynthup ïa u Subject Expert ba la thung da ka NTA. “Ka sorkar ka la mynjur ia ka ain Public Examinations (Prevention of Unfair Means) Act ha u bnai Jylliew 2024 da kaba kular ban pynkut noh ia ka jinglait tuh ki Question Paper. Ka jinglait tuh ha u snem 2026 ka dang jia. U la pynpaw ruh ïa kaei kaba u la khot “ka jingpynlong pdeng khlem ka jingkitkhlieh” ha ka pule puthi, da kaba kdew ba ka NEET bad ka CUET ki pynïasoh lang bad ka bor ha Delhi watla ka pule puthi ka dei ka sobjek ba ïasam lang hapdeng ka Pdeng bad ka Jylla. “Ha u snem mang tyngka 2024-25, ka Kerala, Tamil Nadu bad West Bengal kim shym la ïoh ïa ka pisa Samagra Shiksha hapdeng ka jingïakajia MoU hapdeng ka PM-SHRI. Ïa ka pisa ba la thmu na ka bynta ki khynnah skul Sorkar la pyndonkam kum kajingpynbor” ula bynrap.

U la ong ba ka jingbym biang pisa pilain kala pynbor ia ki longiing ban phah Coaching iaki khun shaki jaka jinghikai rem dor. “Ka jingpynlut ha ka pule puthi paidbah ka long 4.12% na ka GDP pyrshah ïa ka thong jong ka NEP kaba long 6%. Ia ka Mang Tyngka Pule Puthi jong u snem 2024-25 la ot 7%, higher education 17%, bad ka bhah ka UGC’kumba 61%”. Ka jingslem bad ka jingpynduna haka pisa pilain kala pynbor ïa ki longïing ban shimram bad phah pule iala ki khun shaki Coaching Centre ba rem dor. Halor ki scholarship, u la ong ba ka jingpynsangeh noh ïa ka jingkyrshan pre-matric ïa ki hynriew tylli kijaidbynriew rit paid kynthup ïa ki Khristan, naduh ki klas I-VIII naduh u snem 2022-23, ryngkat bad ka jingpynduh noh ïa ka Maulana Azad National Fellowship bad ka Padho Pardesh, ka la ktah jur ïa ki samla pule rit paid kiba duk, kynthup ha Meghalaya. U la pynshai ba ki skhim scholarship jong ki ST kadei kaba kyrpang. Da kaba kdew ïa ki jingkheiñ jong ka Rajya Sabha kiba pyni ba ki don 8,46,647 tylli ki kam hikai kiba lait ha u snem 2023-24 bad ka parliamentary panel kaba maham ba ka jingduna ka long jan sha ka 10 lak, u Bah Lang u la ong “ki kam kiba thylli ki mut ki klas kiba kham heh, ka jinghikai ba bun kyrdan, ka jingduna ha ka jingpule bad ka jingsangeh skul kaba kham bun ha ki skul nongkyndong”. U la pynkynmaw ia ka ASER 2024 ban kdew ba tang kumba 23.4% na ki khynnah klas III ha ki skul Sorkar ki lah ban pule ia ka kot klas II. “Ka kham bha ban ia u snem 2022, hynrei ka dang long kumba lai na ka saw ngut hapoh ka kyrdan. Ka jingpynrung kyrteng kam dei kajuh bad ka jingpule,” u la ong.

Da ka NEET kaba pynshong nongrim ha ka kor computer kaba la thmu naduh u snem 2027, u Bah Lang u la kdew sha ka jingkhein jong ka UDISE+ 2024-25 kaba pyni ba 64.7% ki skul ki don computer bad 63.5% ki don internet ha ka ri baroh kawei, katba ka Meghalaya ka sahdien haduh kumba 19.7%.“Ka NEET kaba pynshong nongrim ha ka computer halor ki jingtei bym ïaryngkat ka pynkylla ïa ka jingduhnong sha ki samla pule nongkyndong bad ki samla pule ha rilum” u la maham. U la bynrap ruh ba ka UDISE+ ka la ïoh ïa ka jingpep skul haduh 8.2% ha ka kyrdan ba ar, 1.04 lak tylli ki skul ba don tang uwei u nonghikai bad jan 8,000 tylli ki skul ba don zero enrolment, kaba mut “bun ki khynnah skul kiba duk kim ju poi satia sha ka kyrdan entrance-exam”.Halor ka Higher Education, u Bah Lang u la ong ba ki jingmang pisa ki la hiar 17% bad ka bhah jong ka UGC ka la hiar kumba 61%. Da ka jingdon jong ki khynnah skul baroh kiba long 28.4% pyrshah ïa ka thong jong ka NEP kaba long 50%-haduh u snem 2035 bad ki kam nonghikai ha ki skulbah kiba lait ha ka 25-28%.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *