Duhnong ki Khasi-Jaiñtia ba pynkhih ‘Reservation’ lada poi lei sha iing bishar 50 percen yn ioh ki bar jylla

U Myntri ka sorkar Jylla u Wailadmiki Shylla uba dei ruh u MLA ka Jowai constituency na ka party NPP haba ai jingkren ha ka jingialang paidbah na ka bynta u kyrtong MP u Dr. DRL Nonglait ha ka jingialang ha Hall Chilliangraij, Jowai ha ka miet 25/05/2026 ula pynsngew ia ki kam ba ka sorkar MDA ka la leh hapoh ka jingialam ka NPP kumno ban wanrah ia ka suk ka saiñ, ka roi ka par ha ki bynta bapher bad ki jingtei ba bun ban ioh kam ioh jam ki samla bad ki paidbah ka jylla.

Ha ka jingkren kawei kaba u bynniaw tam eh bad kaba u sngew ba dei ka mat ba ktah bad buh jingma ia ka jaitbynbriew dei na ka jingdon kiba pynkhih ia ka issue reservation policy ha ki snem ba la dep khlem da sngewthuh ia ka dien ka khmat bad la sakhi ia ka jingiakhih shah thngan na ka bynta ka reservation policy.

Na ka liang ka sorkar lyngba ka jingkyrpad kiba iakhih shah thngan ka la thung da ka ‘expect committee’ ban peit bniah ia kane ka reservation policy.

“Kumba juh ong, ka ktien wat kawang maw ha ka ksing ngap lada ym sngewthuh ia ka dien ka khmat bad dang don bun ki bym sngewthuh ia ka jingktah ka reservation ha Khasi bad Jaiñtia” ong u Wailadmiki Shylla.

U bynrap dei na ka daw ba pynkhih ia ka reservation ha kito ki por sa wan noh ka roster system hapoh Meghalaya haba ia dei bad ka thung kam thung jam ha kaba mynshwa ym juh pyntreikam ia ka.

Katkum ka roster system mynshwa lada don 100 tylli ki post 40% ioh ki Khasi Jaiñtia, 40% Garo, 15% general, 5% kiwei pat.

U ong ha ki por mynshwa ki Garo kim juh lah ban pynlut ia kane ka 40% ha kaba la juh thep beit da ki Khasi Jaiñtia ban pynlut ia ka bhah jong ki, namar ki Khasi Jaiñtia dei kiba kham lah ban leh bha, hynrei naduh ba treikam ka roster ym ioh shuh ia ka bhah bym lah pynlut ki Garo, ha kaba la pynneh ha ki Garo ban rah pat yn da khot thung kam sa shisien.

Haba ia dei bad kane kumba long mynta ka jingduhnong ba khraw ka dei hapoh Khasi Jaiñtia hi.

“Kaei ban jia lada lashai shisngi kane ka mat kan poi sha ka iingbishar ha kaba mynshwa Khasi-Jaiñtia bad Garo, ngi ioh 80%, mano ban bah khlieh pat lada kane ka 80% kan hiar noh sha ka 50%, bad haduh 50% yn wan noh da kiwei pat ki jaitbynbriew” buh jingkylli u Wailadmiki Shylla.

U ong kane ka mat dei kaba mynsaw bad na ka liang ka sorkar ka khlem shong kli kti hapoh cabinet ruh ki iatai bad iakren da ka jingsngewthuh kumno ban leh.

Bad ki dkhot ka expert committee ruh ki la trei shitom ia ka kam da ki bnai na ka bynta ban bishar bniah la lah ne em ban pynkylla ia ka bhah kam.

Ha kane ka sngi ula takraiñ ia u nongialam ka VPP uba dei u nongpynkhih ia ka mat reservation policy, halor ka jingkylla ktien jong u ban iakren iatai halor ka reservation hapoh ka All party meeting ia kaba la kwah da ma u hi, hynrei ai daw kylla ba u don ki kam ym lah ban poi jingialanag.

“Kiba kum kine mo kita ki nongialam ba ynda poi ka por ban iakren ki kham jied ban leit kren ha surok ban ia kata ka jingiapynbeit ban ia ai jingmut lang haka All party meeting”. Ong u Wailadmiki.

U Dr.DRL Nonglait kyrtong MP by-election jong ka National People’s Party NPP naka Shillong Seat haba wan pan jingkyrshan naki paidbah haka jingialang bala pynlong ha Jowai ha hall ka dorbar shnong Chilliangraij bala donlang naduh u MLA ka Jowai u Wailadmiki Shylla, ki nongialam ka party ba kynthup u Hamletson Dohling, u HM Shangpliang bad kiwei, ula ong ba ka mat ba ula shim ha kane ka kynti dei ka language policy, education policy, secularism bad dei ruh kiba u juh leit ai memorandum shaka sorkar namar dei ki mat jingdawa u paidbah.

U ong ruh haba un iasaid na ka bynta kine ki mat ymdei ba un iasaid tang naka bynta ka party NPP , hynrei ka jingiasaid jong u ka long naka bynta u paidbah. Kumta um dei tang u candidate jong ka National people’s party hynrei u dei u candidate jong u paidbah.

“Nga dei u candidate jong baroh ki nongthep vote kane dei ka nongrim ba nga ieng, ngam ialeh pyrshah iano iano hynrei nga iai kren naka bynta u paidbah, ngam kynnoh pyrshah iano iano hynrei nga kren beit naka bynta ka u paidbah bad ka roi ka par” ong u Dr.DRL Nonglait.

“Nga kwah ban weng noh ka jingia isih, weng noh ka jingiakynshoit, ka jingpynkhih jingpynbitar, hynrei ban kren daka jingjai jai bad jingieid para briew. Lada ngim ieid ia u para marjan ne para briew kumno ngin ong ba ngi ieid iaka jaitbynbriew”.

“Kane dei ka jingkhot jong nga bad lada don kano kano ka jingthut jingiabakla haki por ki snem bala leit lehse naka jinglong briew bym biang haka ktien ka thylleij, ka treikam treijam shu ia map noh. Iatreilang ryngkat naka bynta ka roi ka par” bynrad Dr Nonglait .

Haba kren pynpaw ruh ka jingiaroh iaki paidbah ka Jowai da kaba ong ba ki dei kiba ieid iaka roi ka par bad jingiaid shaphrang na kata ka daw ki paidbah ki jied da u nongialam uba lah ban pynurlong ia kata.

Haba iaroh iaki kam ba bha ba ka sorkar kala leh naka bynta ka jingkiew jingroi ka Jylla ha kiba bun ki bynta lada dei haka pule puthi, ka jingplie ki lad iohkam iohjam, ki jingtei jingshna, u ong ba kane ka sorkar kala pyrshang wanrah ruh shibun ki jingiarap lada dei iaki khun samla ki longkmie lyngba ki skhim bapher bapher.

U ong halor kat kine ki kam ba bha ka sorkar, lada ki paidbah pat kin ngop haki jingpynbeij bad jinghikai bakla jong kiwei kiba kynnoh bunjait bun rukom iaka sorkar, sheptieng ioh lada wan da kawei pat ka sorkar tang ban maramot iaki project bala rim ruh kim lah.

Haba iadei bad ki institute bapher bapher ba la wanrah da kane ka sorkar ruh ioh lehse kin ym lah ban pyniaid shakhmat.

Kumta u khot kyrpad iaki paidbah ban bteng ka jingiatreilang bad kane ka sorkar khnang ban dang lah pynbha bad kyntiew shuh shuh iaki bynta ba donkam bad kaba kongsan tam eh ban pynneh pynsah iaka riti dustur.

U ong ruh ba lada ki paidbah khasi bad jaiñtia ki ibit ia u ban mihkhmat sha parliament un shim ka jingkitkhlieh naka bynta ban pynrung iaka ktien Khasi haka khyrnit ba Phra ka riti shynshar, bad lada lah pynrung haka khyrnit ba Phra yn sa lah ban plie iaka Khasi Dept ha kiwei pat ki University bad ha kata ka por ki samla ka Jylla Meghalaya ba pule Delhi ruh kin iohlad pule khasi, nangta kiba pass MA Khasi bad PHD Khasi kin ioh ban leit hikai ha Delhi University iaka subject Khasi.