Kiew kiba ioh pang AIDS ha Meghalaya kynthup 60 ngut ki longkmie armet

U Myntri Rangbah ka Jylla ula lum ia ka jingialang kaba nyngkong jong ka Meghalaya State Council on AIDS ban khmih bniah halor ka jinglong jingman jong kane ka jingpang ha ka jylla.

Haba pynpaw ha ka rynsan X, u Conrad ula pynpaw ba ka jingpang HIV/AIDS ka dei kaba don jingma ia ki paitbah bad ka jingtynjuh ia ka jylla Meghalaya kaba donkam ia ka jingiatreilang bad ka imlang sahlang baroh kawei.

“Ka jinglong jingman ka jingpang HIV ha Meghalaya ka long 0.40 kaba long ar shah ia ka jinglong jingman ha ka ri India baroh kawei kaba long 0.20%. Naduh u snem 2010, ka jingsaphriang thymmai kane ka jingpang ka la kiew sha ka 58.74%, kaba iaryngkat bad ka jingioh ia kane ka jingpang da 7 ngut ki briew man la ka sngi” la pynpaw u Myntri Rangbah ha ka X ka jong u.

Ula pyntip ba ka jylla mynta ka don 618 ngut kiba don ia ka jingpang HIV kaba kynthup ia ki 60 ngut ki longkmie kiba punkhun kiba imlang bad ka HIV, katba ka jingiap na ka jingpang AIDS ka la hiar sha ka 61.18% naduh u snem 2010, ki don 77.2% PLHIV kiba don hapdeng ka jingshah sumar.

Ka jingmad ia ka jingkyrduh pisa bad ka jingshah niewbeiñ kadei kawei na ki dawbah ia ka jingduh ban buddien, ha kaba 2,381 kiba don ia ka jingpang kim shim la sdang satia ia ka jingshah sumar.

“Ka jingpynleit jingmut ka jong ngi kan long ha ki 5 tylli ki bynta: Ban lap dang kloi, Ban pynbha ia ka jingai jingsumar bad ka jingbuh ia kiba pang, Ban iada ia ka jingioh thymmai ia ka jingpang, Ban iada ia ki kmie bad ia ki khun, Ban pynduna ia ka jingshah lehbein kiba donbynta bad ka jingpang HIV” la pynpaw u Conrad.

“Ngi lah iakren ruh ban pyniar ia ka jingleh ‘Test’ hi dalade, ka jingleh Test ia ki Paralok kiba iadonbyntlang, ki Mobile Integrated Counselling and Testing Centres (ICTC), ki Anti-Retroviral Therapy (ART) Centre kiba thymmai, ban pynpoi ia ki dawai dashin ha ki iing ki sem bad ban buddien ia kito kiba la klet ban leit phah khmih ialade ha ryngkat bad ka pynkhlain ia ki jingpynsngewthuh paitbah kaban kynthup ia ki samla, ki shnong ki thaw, ki jaka pule bad ki briew kiba im bad ka jingpang HIV. Da kaba iatreilang ngi dei ban pynthikna ba ym dei ban don mano mano ruh kiban shah ieh noh shadien” la pynpaw u Myntri Rangbah ha ka rynsan Social Media.