Ka Jylla kan leit iakren bad ka sorkar Pdeng ban pynjynsur ia ka Mining Lease ban tih dewiong

U Symbud Myntri Rangbah ka Jylla u Bah Sniawbhalang Dhar hynne ka sngi ula ong, ba ka Sorkar Meghalaya kan sa leit iakren bad ka Sorkar Pdeng halor ka jingtyrwa ban pynjynsur ia ka Mining Lease bad ban ai ia ka State-Level License ia ki nongtih par dewiong kiba rit, haba kren halor ka jingdawa ba la slem na ki nongkhaii dewiong bad kiba don bynta ha ka kam.Haba kren sha ki lad pathai khubor u Bah Sniawbhalang ula ong, ba ka Sorkar Jylla ka la iakynduh ha ka 22 tarik Jylliew bad ki nongkhaii dewiong bad ia ka Coordination Committee kiba mihkhmat ia ka Khasi Hills, Jaintia Hills bad Garo Hills. “Hynnin ka sngi, ngi lah don ka jingialang bad ka kynhun jong ki nongkhaii dewiong bad ka coordination committee na baroh 3 tylli ki thain jong ka Khasi Hills, Jaintia Hills bad Garo Hills. Ka jingkren ka long ba seisoh bad kaba biang. Ngi lah sngap ia ka jingai jingmut ka jong ki bad ngi lah pdiang ruh ia ka jingai jingbatai bad ia ki jingpyni  jong ki,” la ong u Bah Sniawbhalang.

U Bah Sniawbhalang ula iathuh ba ki dkhot ka Coordination Committee ki la pynpaw ba ka jinglong jingman mynta jong ka rukom tih dewiong da ka juk stad mynta ne Scientific Mining kam long ba iahap ha Meghalaya namar ba ka donkam bun palat ia ka jaka. “Ki la kyrpad ba da ka jinglong jingman kaba mynta jong kane ka rukom tih da ka Jingstad Saian, ka i kumba kam long kaba ia hap ha Meghalaya, kaba donkam ia bun bah ka jaka. Kumta ngi lah long kiba la pynkhreh ban pynsngew sha ka sorkar pdeng bad ban kyrpad ia ki ban pynduna noh ia ka jingdonkam ia ka jaka ban tih dewiong, khnang ba ki trai jylla ki jong ngi kin lah ban tih ryntih” ula ong.U Symbud Myntri Rangbah ula ong, ba ka jylla kan pynbor ia ka Sorkar Pdeng ban don ia ka jingpynjynsur na ka bynta ki nongtih kiba rit. “Ngi ngin kyrpad ia ka Sorkar Pdeng ba kan ai ruh ia ka jingbit ha ka ‘State Level’ na ka bynta ki nongtih kiba rit, lada ka long kaba lah. Kine ki dei ki jingai jingmut. Ngi iengskhem bad ngi kular ia ki paitbah ki jong ngi ba ngin shimkhia bad ka Sorkar Pdeng bad ban kyrpad katkum ka jingkyrpad jong ka kynhun jong ki nongtih dewiong” ula ong.

Ula pynpaw ba ki nongtih kiba rit kidei kito kiba tih ha ka jaka kaba don 5-6 akar bad ong ba ka jylla kan sa leh bad shimkhia tang shu ioh ia ka jingbit na ka Sorkar Pdeng.“Da ki nongtih kiba rit, nga mut ha ka jaka kaba 5-6 hektar. To ngin ia peit, la ka Sorkar Pdeng kan pynjynsur noh bad kan shah noh ban ai ia ka lisen da ka jylla hi, ngin sa iatreilang ryngkat bad ryntih” ula ong.U Bah Sniawbhalang ula kdew ba ka jingtih dewiong katkum ki kyndon jong ka jingstad saian kadei da kaba leh ia ka Open Cast, ia kaba ula ong “Kam long kaba iahap eiei ruh em” ha Meghalaya, katba ka jingtih lyngba ka rat-hole mining ka kynthup ban don pat ia kiba bun bha ki bynta kiba dei ban bud.Ka sorkar ka dang khmih ia ka rukom tih kumba la leh ha kiwei pat ki jylla kaba kynthup ia ka jingtih ia u Ore hapoh Goa da kaba pynwandur bha iaka rukom treikam da ka jylla hi.“Kumba long mynta hi, katto katne ki jylla kum ka Goa kaba tih ia u Ore kadei kaba la shah. Ngi hap ban peit ia ki ain kiba kumno ki kyndon kiba la shah. Ia kane ngi dang ia wad” ula ong.Ka jylla kala pan ia ka jingbit ban ioh iakynduh ia u Myntri uba khmih ia ka Coal Ministry“Hynin ka sngi, u Myntri Rangbah mar ia kut ka jingialang ula phone sha ka Coal Ministry ban wad jingtip, lano ngin ioh ban iakynduh noh” ong u Bah Dhar. Haba pynpaw ia ka jingshah ktah jong ka National Green Tribunal’s 2014 kaba la khang ban tih dewiong, ula bynrap “Kala ktah jur bha. Ka jingktah na ka jingshah khang tih dewiong kala long kaba khraw. Ngi lah iohi ia kane da la ki jong ki khmat. Ki paitbah kila mad bha ia ka jingjynar. Dei halor kane ba ngin sa ia shimkhia bad ka Sorkar India.” Ka Supreme Court ka la shah ban leh ia ka scientific mining ha Meghalaya naduh u snem 2019, hynrei ki briew kiba don bynta ha ka kam ki la iai bteng ban dawa ban don noh ia ka jingpynjynsur ia ka jylla ba don ia ki jaka ba long lum bad ka jingdon khyndiat ka jaka na ka bynta ki nongtih.