Plie u MR ia ka karkhana Biochar ha Ri Bhoi ban iakhun pyrshah ia ka jingkylla ka suiñ bneng

U Myntri Rangbah ka Jylla u Conrad Sangma hynne ka sngi u la plie paitbah ïa ka karkhana pynmih Biochar banyngkong ha jylla ba pyntrei da ka shnong ha Umsli, Ri Bhoi district, kaba long ka sienjam ba kongsan ban pynïasoh ïa ka jingialeh pyrshah ïa ka jingkylla ka suiñ bneng bad ka kamai kajih ha nongkyndong bad ka rep ka riang. U Conrad Sangma ula ong, kane ka karkhana kan pynkylla ïa u siej uba la ot ban pynim beit ia u tynrai sha ka Biochar, uba long kum u rnga uba la shna da kaba thang ïa ki mar rep kum u siej, ki mar rep ba la sniew, ki snep dieng lane ki mar rep ba la shuieh ha ki jaka rep bad tep ha ki thliew ba duna Oxygen ha kata ka ruokm kaba ki khot ka ‘Pyrolysis’.

“Ym kum u rnga uba la ju pyndonkam ban shet ban tiew, u Biochar u dei uba ju pyndonkam ban pynsboh ïa ka khyndew bad ban kjit ïa ka Carbon. Une u mar ba don kyrhai ka carbon u lah ban pynkiew ïa ka jingpynmih mar rep bad set ia ka Carbon ba kan mih da ki spah snem” ula ong. U Myntri Rangbah ula ong, kane ka sienjam ka don jingmut kyrpang na bynta ka Meghalaya, ha kaba ka khyndew ba bun Acid ka ju ktah ïa ka jingpynmih ia ki mar rep mar riang. Ka jingpyndonkam ïa u Biochar kan lah ban pynbha ïa ka jingbat um ka khyndew ban pynioh ia ka jingsboh ka khyndew bad ban kyrshan ïa ki rukom rep ba lah ban neh ha kylleng ka jylla. Ki heh sorkar ki ong, ba ka Umsli Unit ka lah ban weng kumba 6,000 Metric Ton ka Carbondioxide ha ki 20 snem ban wan, katba kan pynmih ruh ïa ki lad kamai ba bun na ka bynta ki paidbah ha nongkyndong.

U Myntri Rangbah ula ong, ka sorkar jylla ka don jingthmu ban buh shuh ïa kiwei ki kharkana kum kane ha kylleng ka Meghalaya, kum ka nuksa ia ka jylla ban iakhun pyrshah ïa ka jingkylla suiñ bneng bad ka imlang sahlang ha kaba ka jingneh ka mariang kan ai jingmyntoi ia ki paidbah nongshong shnong. La khmih lynti kane kan pynkhlaiñ ïa ka jingkyntur jong ka Meghalaya sha ki lad jingïada suiñ bneng kiba long na ka mariang katba ka kyntiew ïa u siej kum u mar uba neh bad uba jyrngam na ka bynta ka roi ka par ha nongkyndong.